(1941.04.27 – 1993)

– прозаик, бэйиэт

Василий Николаевич Титов 1941 с. муус устар 1 күнүгэр Үөһээ Бүлүү Мэйигэр төрөөбүт. Кыра сааһыгар тулаайах хаалбыт. 1947 сыллаах үөрэх дьылыгар эбэтигэр Кэтэриинэ эмээхсиҥҥэ тиийэн, Далыр орто оскуолатыгар иккис кылааска киирбит. Василий онус кылааһы бүтэрэригэр «Оскуола – производство – үрдүк үөрэх» диэн девиз күннээн турар кэмэ эбит. Ону тутуһан, Трудовойга ыччат комсомольскай звенота тэриллибитигэр икки сыл биригэдьиирдээбит. Онтон үлэҕэ, барыга бары дьодурдаах уолу Ленин аатынан колхоз комсомольскай тэрилтэтин босхоломмут секретарынан талбыттар. Итиннэ үлэлии сырыттаҕына, комсомол Саха уобаластааҕы комитета «Эдэр коммунист» хаһыат отделын сэбиэдиссэйинэн аныыр. Ол кэннэ 1965 сыллаахха комсомол Амма оройуонунааҕы комитетын I секретарынан талыллар. Онно Василий Ключкина Ирина Иннокентьевна диэн олохтоох учуутал кыыһы кэргэн ылар, кыыс оҕолонор.

Аммаҕа сылдьан «Киһиэхэ төрөөбүт дойдута» диэн хомуурунньукка киирбит уочаркаларын суруйбута. Амматтан үрдүкү партийнай оскуолаҕа үөрэнэ Хабаровскайдаабыта.Үөрэҕин кэнниттэн эдэр, элбэҕи эрэннэрэр киһини «Эдэр коммунист» хаһыакка редакторы солбуйааччынан анаабыттара. Кини ити үлэҕэ журналист мындыр үлэтигэр уһуйуллубута, айар, суруйар үлэнэн салгыы үлүһүйбүтэ, саҥаттан саҥа хоһооннор, кэпсээннэр кини бөрүөтүн анныттан төрөөн тахсыбыттара. Ол сылдьан Уус-Алдан хаһыатыгар редакторынан анаммыта. Суруйааччыны Уус-Алдантан Дьокуускайга Тыа хаһаайыстыбатын министерствотыгар үлэлэтэ ыҥырбыттара. Ол кэннэ салгыы Культура министерствотыгар үлэлээбитэ. Олоҕун тиһэх күннэригэр экология комитетыгар биир дойдулааҕа Анатолий Игнатьевич Чомчоев салалтатынан үлэлээбит.

1993 сыллаахха алтынньы 1 күнүгэр Дьокуускай куоракка сураҕа суох сүппүт.

Литература эйгэтигэр «Сааскы тэлиилэр» кинигэтинэн киирбитэ. Онтон, дьон-сэргэ биһирээбит айымньыларын – уус-уран уочаркалары, кэпсээннэри бииртэн-биир айыталаан испитэ, «Сааскы тэлиилэр», «Таптал сэргэтэ», «Киһиэхэ төрөөбүт дойдута» диэн бэртээхэй кинигэлэри суруйталаабыта, саҥа кинигэҕэ элбэх матырыйаалы муспута. Ол түмүгэр «Хомурах туруйата» диэн романын бастакы кинигэтин суруйан таһааттарбыта. Бу роман бастакы түһүмэҕэ 1989 с. бэчээттэммитэ. Роман иккис түһүмэҕэ «Этиллибэтэх кырдьык» 1994 с. тахсыбыта. Бу – кини күнү көрбүт тиһэх айымньылара. Ис хоһооннорунан, проблемаларынан, сэһэргиир ньымаларынан, кэпсиир дьоннорун уратыларын харахха быраҕыллар курдук ойуулуурунан, тылы имитэн-хомутан туһанарынан, тыл дэгэтин дириҥник өйдүүрүнэн сиппит-хоппут маастар суруйбут айымньылара этэ.

Биир саамай биһирэммит айымньытыгар “Уоттаах чыычаах” (“Уот көтөрдөр”) диэн кэпсээҥҥэ Чурапчы улууһун олохтоохторо ыар дьылҕалара, Аҕа дойду Улуу сэриитин кэмигэр балыгы киэҥ далааһыннаахтык бултуурга күүс өттүнэн Хоту үүрбүттэрэ, ол түмүгэр үгүс киһи ыарыыттан, мөлтөөһүнүттэн, аччыктааһынтан, тымныыттан, эр дьон, дьахталлар тыылларыгар хаалбыт оҕолорун, кырдьаҕастарын киллэрэн суорума суоламмыттарын туһунан кэпсээбитэ.

Олоҕун тиһэх сылларыгар уочаркаҕа, публицистикаҕа хото үлэлээбитэ. Василий Титов литература сонунтан сонун новелла, драма жанрдарыгар холонон көрбүтэ.

Василий Николаевич сорох кэпсээннэрин, сэһэннэрин – «Сааскы тэлиилэр», «Таптал сэргэтэ», «Этиллибэтэх кырдьык» – орто уонна улахан саастаах оҕолорго анаабыта.

Айымньылара:

1. Илгэни эргитээри этиҥнэр этэллэр : талыллыбыт айымньылар 
2. Киһиэхэ төрөөбүт дойдута… : [очерки] 
3. Сааскы тэлиилэр : (кэпсээннэр, очеркалар) : [улахан саастаах оскуола оҕолоругар] 
4. Таптал сэргэтэ: кэпсээннэр 
5. Уоттаах чыычаахтар : [сэһэн, кэпсээннэр, ахтыылар]
6. Хомурах туруйата : [улахан уонна орто саастаах оҕолорга : роман
7. Хомурах туруйата: роман. Кн. 2. Иккис кинигэтэ 
8. Этиллибэтэх кырдьык : [сэһэннэр] 

Аудиолар:

1. Бэҕэһээ уонна бүгүн: [аудиозапись] 
2. Илгэни эргитээри этиҥнэр этэллэр: [аудиозапись] 
3. Тиһэх дабаан: [аудиозапись] 
4. Тиһэх муустар: [аудиозапись] 
5. Уоттаах чыычаахтар: [аудиозапись] 
6. Хомурах туруйата : [аудиороман]
7. Этиллибэтэх кырдьык: [аудиозапись]