– СӨ норуодунай суруйааччыта, поэтесса, прозаик, тележурналист, норуоттар икки ардыларынааҕы суруйааччылар сойуустарын уонна СӨ суруйааччыларын Союһун холбоһугун чилиэнэ, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ.

Наталья Михалева – Сайа 1964 сыллаахха ыам ыйын 9 күнүгэр Сунтаар улууһун Түбэй сэлиэнньэтигэр төрөөбүтэ. Хабаровскайдааҕы государственнай культура институтун культурнай-сырдатар үлэни тэрийээччи-методист идэтин бүтэрбитэ. Сунтаар култууратын Дьиэтигэр методкабинет сэбиэдиссэйинэн, Сунтаар телевидениетин редактор-дириэктэринэн үлэлээбитэ, оройуоннааҕы «Сунтаар Сулуһа» хаһыаты, «Сылаас дьиэ» сурунаалы таһаарбыта. Хоһоон уонна проза хомуурунньуктарын автора. СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ. 2001 сылтан «Саха» Национальнай биэрэр хампаанньа телевидение редактора. Дьон- сэргэ болҕомтотун тардан, сөбүлээн көрөр «Кэпсиэ” биэриини, «Саха санаата» в «Сэһэн сирэ».

Аан-бастаан 1886 сыллаахтан республика хаһыаттарыгар уонна сурунаалларыгар бэчээттэммитэ. «Тыллыы» бастакы хоһооннорун хомуурунньуга 1994 сыллаахха тахсыбыта. Бу кинигэтин презентациятыгар ааттаах-суоллаах суруйааччылар, поэттар, кириитиктэр эдэр поэтесса саха литературатыгар үктэниитин сэргээбиттэрэ уонна салгыы сайдарыгар, саҥаны ситиһэригэр алҕаабыттара. 

Онтон ыла поэтесса быһыытынан бар дьоҥҥо киэҥник биллибитэ, хоһоонноро киин бэчээттэргэ — «Звезда», «Невский альманах», «Молодой Петербург» уо. д. а. тахсыталаабыттара

2000 с. «Бу түүн» хоһооннорун уонна кэпсээннэрин, 2004 с. – «Күөх ньургуһун» сэһэнэ кинигэлэрэ тахсыбыттара. Сайа лириката – тапталы, дьолу, билиниини баҕарар эдэр дьахтар ис эйгэтэ. Кини поэзията ураты кэрэ мелодичнай уратылаах, онон хоһоонноругар элбэх ырыа суруллубута.

Прозаик быһыытынан эмиэ холоммута, кэпсээннэри, сэһэннэри суруйар. “Күөх ньургуһун” айымньытыгар аныгы дьахтар ыарахан дьылҕатын көрдөрөр, олоҕор хорсуннук дьолун-соргутун, киһи буолар тирэҕин иһин охсуһарын туһунан кэпсиир.

Кинигэ составителин быһыытынан  эмиэ элбэҕи үлэлээбитэ: суруйааччы М. Н.Тимофеев-Терешкин олоҕун, үлэтин сырдатар «На рубеже  эпох» (2013), «Түбэй нэһилиэгэ» (2010), «Олоҥхо өрөгөйө — саха саргыта» (2010), «Алтан аарык тойуга» (2011).  

Сунтаар улууһун уонна төрөөбүт Түбэйин бочуоттаах гражданина аатын ылбыта.

Үлэлэрэ:

1. Күүкэй кэскилин түстээбит Көстөкүүн биригэдьиир / [ред.-сост. Н. Михалева-Сайа ; аан тыл А. Акимов] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/46993
2. Алтан аарык тойуга : [альбом] / “Сунтаар улууһа” МТ дьаһалтата, Улуус култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга салалтата, С. А. Зверев-Кыыл Уола аатынан Сунтаардааҕы мусуойдар түмэллэрэ ; [хомуйан оҥордо, ыстатыйа ааптара Н. В. Михалева-Сайа] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/46991
3. Олох дьолун биһиктээн : [СР култууратын үтүөлээх үлэһитэ, норуот ырыаһыта, Сунтаар улууһун бочуоттаах олохтооҕо Е. П. Захарова олоҕун, айар үлэтин туһунан кэпсэнэр / хомуйан оҥордо, эрэдээктэр Н. В. Михалева-Сайа https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/46984

Айымньылара:

1. Улуу чыпчаал https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/46978
2. Современный якутский рассказ = Саха аныгы кэпсээнэ : антология https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/118154
3. Эрэнэ сүрэхпин аһабын : [хоһооннор] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/46979
4. Золотая коновязь: [стихотворения] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/139235
5. “Кэпсиэ” кэннэ аһаҕастык : [ахтыы-кэпсээн, уочаркалар, ыстатыйалар] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/46988
6. Аата суох сибэкки: хоһооннор, ахтыылар, кэпсээннэр https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/46989
7. Олонхо өрөгөйө – саха саргыта https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/7638
8. Сахам сирэ [Электронный ресурс] : [хоһоон] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/9369
9. Алтан Сэргэм : [хоһооннор] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/46944
10. Күөх ньургуһун https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/46980
11. Бүгүн түүн : [Хоһооннор, кэпсээннэр] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/46977
12. Тыллыы : (хоһооннор) https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/46985
13. Кистэлэҥ халлааным Айыыта : [хоһооннор] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/46986

Аудиозаписьтара:

1. Ойуунускай музейыгар: [аудиозапись] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/83328
2. Маҥан хаар: [аудиозапись] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/63848

Тылбаастара:

1. Береза = Хатыҥ: [аудиозапись] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/56405
2. Тыыннаах тылбаас : [хоһооннор] https://nlrs.ru/to-readers/segments/school/open/41286

Эбии көр:

1. Тематическая коллекция “Сайа – Михалева Наталья Владимировна”  https://new.nlrs.ru/to-readers/segments/school/collections/2772